Vaarregels op het water: voorrang, snelheid en verlichting

De hoofdregel die alles overstijgt

Vergeet bij alle regels hieronder nooit de belangrijkste: voorkom een aanvaring, ook als jij voorrang hebt. Goed zeemanschap gaat boven je gelijk. Wie stug doorvaart omdat het mag, is juridisch misschien veilig maar praktisch een gevaar.

Kijk daarom vooral naar wat andere schippers dóén in plaats van wat ze zouden moeten doen, en maak je koerswijzigingen ruim en duidelijk zichtbaar.

Wie heeft voorrang?

De basisvolgorde op Nederlands binnenwater: groot gaat voor klein. Beroepsvaart en schepen langer dan twintig meter hebben voorrang op pleziervaart, vrijwel altijd en overal. Daarnaast gaat op veel vaarwater stuurboordwal voor, en geldt bij oplopen dat de oploper moet wijken.

De klassieke misvatting is dat een zeilboot altijd voorrang heeft op een motorboot. Onder pleziervaart onderling klopt dat meestal, maar tegenover beroepsvaart en grote schepen wijkt ook de zeiler. En in havens en op drukke kruispunten geldt vooral: gezond verstand en oogcontact.

Snelheid en de gevolgen van je golfslag

Vrijwel elk vaarwater kent een maximumsnelheid, vaak 6 tot 12 kilometer per uur op kleiner water en 20 op ruimer water. Buiten aangewezen snelvaargebieden is sneller dan 20 nergens toegestaan, en daarbinnen alleen met vaarbewijs en registratie.

Minstens zo belangrijk als het getal: je golfslag is jouw verantwoordelijkheid. Hinder of schade door jouw hekgolf, bij afgemeerde bootjes, in rietkragen of bij passanten, komt op jouw conto. Gas terug bij havens, zwemmers en kleine bootjes is regel én fatsoen.

Verlichting na zonsondergang

Vaar je na zonsondergang, dan is verlichting verplicht: toplicht, boordlichten en heklicht voor motorboten, en voor kleine boten onder de zeven meter die langzaam varen volstaat een wit rondschijnend licht.

Controleer je verlichting vóór het seizoen en houd een noodzaklamp aan boord. Zonder verlichting varen in het donker is niet alleen beboetbaar maar levensgevaarlijk: een donkere sloep is voor een binnenvaartschip simpelweg onzichtbaar.

Zo blijf je bij op de regels

De officiële regels staan in het Binnenvaartpolitiereglement, met afwijkende reglementen voor onder meer het Wad en de Westerschelde. De jaarlijkse Wateralmanak en de vaar-apps van de vaarwegbeheerders houden je actueel over bruggen, sluizen en stremmingen.

Wie de regels structureel wil leren, haalt het vaarbewijs, ook als het niet verplicht is. Het is de beste investering in veilig varen die er bestaat.